1961 y\u0131l\u0131na kadar ülkemizde I. Basamak Sa\u011fl\u0131k Hizmeti (Koruyucu Sa\u011fl\u0131k Hizmeti) Hükümet Tabipleri kanal\u0131yla sürdürülmeye çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Daha do\u011frusu sürdürülememi\u015fti. 5 Ocak 1961’de rahmetli Nusret Fi\u015fek hocam\u0131z\u0131n katk\u0131lar\u0131yla 224 say\u0131l\u0131 “Sa\u011fl\u0131k Hizmetlerinin Sosyalle\u015ftirilmesi hakk\u0131nda kanun” ç\u0131kart\u0131larak koruyucu sa\u011fl\u0131k sistemine geçildi. Bu sistemin olmazsa olmaz ko\u015fulu olan sa\u011fl\u0131k ocaklar\u0131n\u0131n aç\u0131lmas\u0131 da 1963’ten sonra h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ba\u015flat\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Sosyalle\u015ftirmenin Hükümet Tabipli\u011fi’nden en önemli fark\u0131 nüfus taban\u0131na dayal\u0131 bir örgütlenme getirmesi ikinci fark\u0131 da sa\u011fl\u0131k hizmetini kaymakam (siyaset) bask\u0131s\u0131ndan kurtarmas\u0131d\u0131r. Bu kanun’la dil, din, mezhep, soy, cinsiyet, siyasal dü\u015fünce ve felsefi inanç ayr\u0131m\u0131 gözetilmeksizin herkese e\u015fit, nitelikli ve ücretsiz sa\u011fl\u0131k hizmeti sunulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sistem sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 koruma ve geli\u015ftirme anlay\u0131\u015f\u0131na dayan\u0131yordu. Sa\u011fl\u0131k emekçilerini örgütledi. Sevk sisteminin önünü açt\u0131. Aile planlamas\u0131, gebe ve çocuk takibi geli\u015ftirildi. A\u015f\u0131lama takibi ile kolera, k\u0131zam\u0131k, difteri, tüberküloz gibi toplu ölümlere yol açabilecek hastal\u0131klar\u0131n önü al\u0131nd\u0131. Yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personeline önem verildi. Basamakl\u0131, kat\u0131l\u0131mc\u0131 ve nitelikli sa\u011fl\u0131k hizmeti olu\u015fturuldu. Ciddi bir kamu tasarrufu sa\u011flan\u0131r hale gelindi. Bu sistem; özellikle az geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan ülkelere örnek te\u015fkil etti. Pek çok ülkede uygulan\u0131r hale dönü\u015ftü. <\/p>\n
Bütün bu olgularla kapitalist anlay\u0131\u015fl\u0131 sa\u011fl\u0131k sistemi örtü\u015fmüyordu. Kapitalizmin ve bunlar\u0131n en önemli ekonomik güçlerinden olan ilaç tekelleri ve medikal tekellerin ç\u0131karlar\u0131yla çat\u0131\u015f\u0131yordu. Öyleyse y\u0131k\u0131lmal\u0131yd\u0131. <\/p>\n
Aile Hekimli\u011fi ve Genel Sa\u011fl\u0131k Sigortas\u0131 (GSS) IMF direktifleriyle ve onun yerli i\u015fbirlikçileri kanal\u0131yla uygulamaya sokulmaya çal\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. Bu süreç; sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n özelle\u015ftirilmesi ve kamunun sa\u011fl\u0131ktan çekilme sürecidir. Paran kadar sa\u011fl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. 2005 Haziran\u0131ndan ba\u015flayarak Düzce, Eski\u015fehir ve Edirne’de pilot uygulamaya geçilmi\u015ftir. <\/p>\n
Bu uygulamaya ba\u015flan\u0131rsa sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n ülkeye ve halka maliyeti çok yükselecektir. Kamu koruyucu sa\u011fl\u0131k sisteminden vazgeçmekte ve tedavi edici hekimlik özendirilmektedir. <\/p>\n
Halk\u0131n sa\u011fl\u0131k güvencesi, sa\u011fl\u0131k personelinin özlük haklar\u0131 ve i\u015f güvencesi yok edilmektedir. Bu sistemle 130 YTL ayl\u0131k geliri olandan prim toplanacakt\u0131r. Halk\u0131n kat\u0131l\u0131m paylar\u0131 artacakt\u0131r. Aile hekimli\u011fi uygulamas\u0131 ile sa\u011fl\u0131k sisteminin finansman ve örgütlenmesi tümüyle de\u011fi\u015fmektedir. Bu kadar köklü bir de\u011fi\u015fiklik ciddi bir planlama ve haz\u0131rl\u0131k dönemi gerektirir. IMF ve Dünya Bankas\u0131n\u0131n bask\u0131s\u0131yla aceleye getirilen bu uygulama yetersizdir ve halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na önemli darbeler vuracak niteliktedir. Yasal bo\u015fluklar\u0131 kararnamelerle doldurulacakt\u0131r. <\/p>\n
Bu sistemle Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 küçültülmekte, asli görevinden ayr\u0131lmaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131k örgütleri da\u011f\u0131t\u0131lmakta, performans diye hekimler birbirine dü\u015fman edilmektedir. Hele yard\u0131mc\u0131 sa\u011fl\u0131k personelinden hiç bahsedilmemektedir. Hekimler hasta üzerinden para kazanmaya zorlanmaktad\u0131r. Devlet memurlu\u011fundan kopart\u0131l\u0131p sözle\u015fmeli olmaya özendirilmekte hatta bask\u0131larla mecbur b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Sa\u011fl\u0131k üniteleri kamu kurumu olgusundan ç\u0131kart\u0131larak türbanla sa\u011fl\u0131k hizmeti verilebilir noktaya ta\u015f\u0131nmaktad\u0131r. Hekim seçme özgürlü\u011fü diye halk aldat\u0131lmaktad\u0131r. Halbuki bu seçim 6 ay geçmeden yap\u0131lamayacakt\u0131r. <\/p>\n
Sovyetler Birli\u011fi’nin da\u011f\u0131lmas\u0131 ve Ba\u011f\u0131ms\u0131z Cumhuriyetlerin olu\u015fmas\u0131 sonucu, bu ülkelerde; aile hekimli\u011fi ve özel sigortal\u0131l\u0131k arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla özelle\u015ftirilmeye gidilmesi sonunda 9,5 milyon insan bak\u0131ms\u0131zl\u0131k ve paras\u0131zl\u0131ktan ölmü\u015ftür. Koruyucu sa\u011fl\u0131k hizmeti alamayan bebeklerdeki ölüm oranlar\u0131 h\u0131zla artm\u0131\u015ft\u0131r. Ya\u015fl\u0131lar ve kronik hastalar izlemsiz, bak\u0131ms\u0131z, ilaçs\u0131z ve hastanesiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ekonomik durumu iyi olan ülkelerde bile aile hekimli\u011fi uygulamas\u0131 çökmü\u015ftür. Almanya-\u0130ngiltere Kanada gibi ülkelerde sa\u011fl\u0131k hizmeti çok geriye gitmi\u015f, ekonomik yükü a\u011f\u0131r olan hastal\u0131klarda (kanser gibi) tedavi edilemez noktaya gelinmi\u015ftir. Hastanelerden randevu için 6 ay s\u0131ra beklenmektedir. Temel teminat paketi d\u0131\u015f\u0131ndaki hastal\u0131k tedavileri kar\u015f\u0131lanmamaktad\u0131r. <\/p>\n
Pilot uygulama sürdürülen bölgelerdeki uygulama sonuçlar\u0131 da olumsuzdur. Bu illerin sa\u011fl\u0131k verileri saklanmakta ve aç\u0131klanmamaktad\u0131r. Sevk zinciri çökmü\u015ftür ve uygulanmamaktad\u0131r. Özel sa\u011fl\u0131k üniteleri koruyucu sa\u011fl\u0131k sistemine devam etmektedir. Düzce’de hekimlere büyük bask\u0131lar sonucu 46 aile hekimi birimi olu\u015fmu\u015f ve her bir hekime ortalama 3400 insan dü\u015fmü\u015ftür. Uygulamaya köyler sokulamam\u0131\u015ft\u0131r. Yo\u011fun hasta müracaat\u0131ndan dolay\u0131 doktorlar bunalm\u0131\u015ft\u0131r. 7 gün 24 saat uygulamas\u0131na geçilememi\u015ftir. Hasta takibi, a\u015f\u0131lama, gebe ve çocuk takibi yap\u0131lamamaktad\u0131r. Hizmet \u015fimdilik eski sa\u011fl\u0131k ocaklar\u0131nda sürdürülmekte ve aile hekimlerinden kira al\u0131nmamaktad\u0131r. 657’den ayr\u0131lmayan doktorlar toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 merkezlerinde (TSM) yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Doktorlar Aile Hekimi E\u011fitimi almadan yaln\u0131zca I. Basamak Sa\u011fl\u0131k Yönetici E\u011fitimi alarak göreve ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ev ziyaretleri yap\u0131lamamakta, müracaat esasl\u0131 hizmet verilmeye çal\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r. Pratisyen-Uzman ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Toplumsal sa\u011fl\u0131k e\u015fitli\u011fi bozulmu\u015ftur. Sa\u011fl\u0131k personelinde çal\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131 bozulmu\u015ftur. Hekimler vatanda\u015f kapma yar\u0131\u015f\u0131na ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Tahlil sistemi çökmü\u015ftür. 112’ler özelle\u015ftirilmektedir. <\/p>\n
Bütün bu aktar\u0131lanlar\u0131n sonucundan ilaç ve eczac\u0131l\u0131k ne \u015fekilde etkilenecektir. \u015eimdilik TEB ve pek çok oda bu olu\u015fumu görmezden gelmekte ve pek ses ç\u0131kmamaktad\u0131r. Gidi\u015fat\u0131n mesle\u011fimize getirece\u011fi olumsuzluklar\u0131 incelemekte yarar vard\u0131r. Öncelikle eczanelerin \u015fimdiki konumlar\u0131, i\u015f kapasiteleri h\u0131zla de\u011fi\u015febilecektir. Sa\u011fl\u0131k ocaklar\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131yla bu ünitelerin yak\u0131n\u0131nda bulunan eczaneler bu süreçten olumsuz etkilenecek ve eczanelerin h\u0131zl\u0131 bir yer de\u011fi\u015fimi kaç\u0131n\u0131lmaz olacakt\u0131r. Aile hekimlerinin bulundu\u011fu yerlerden yer kapma yar\u0131\u015f\u0131 ba\u015flayacak etik d\u0131\u015f\u0131 baz\u0131 ili\u015fkiler söz konusu olabilecektir. Kamunun görevden çekilmesi sonucu tek bur kurumla (GSS) sözle\u015fme yap\u0131laca\u011f\u0131ndan geri ödeme sürelerinde ciddi art\u0131\u015flar ya\u015fanacakt\u0131r. \u015eimdi sa\u011fl\u0131k hizmeti veren özel sigortalarda oldu\u011fu gibi iskonto ko\u015fullar\u0131nda önemli art\u0131\u015flar istenebilecektir. Eczac\u0131lar\u0131 örgütsel bütünlükten koparan ve bireyselle\u015ftiren, güçsüzle\u015ftiren istemler gelebilecek, TEB ve odalar\u0131n etkinlikleri azalt\u0131labilecektir. Yasalar\u0131 arkas\u0131na alan ilaç firmalar\u0131 ilaç fiyatlar\u0131n\u0131 art\u0131rarak (ruhsat-fiyat ayr\u0131\u015fmas\u0131) eczanelerle birebir anla\u015fmalara girip zengin ekonomileri destekleyerek güçsüz eczanelerin çökü\u015fünü h\u0131zland\u0131rabilecektir. Ödeme kapsam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan ilaç say\u0131s\u0131 h\u0131zla artarken (OTC) bu ilaçlar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131 a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak (divers sat\u0131\u015f\u0131) market tipi eczanelere (drog stor) kayacakt\u0131r. Görüldü\u011fü gibi aile hekimli\u011fi uygulamas\u0131n\u0131n biz eczac\u0131lar\u0131 olumsuz yönde etkilemesi kaç\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Öyleyse mesle\u011fimiz ad\u0131na, sa\u011fl\u0131k personeli ad\u0131na ve her \u015feyden önemlisi, halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131na bu kötü gidi\u015fe “DUR” denmelidir. Bu süreçte, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n bütün emekçileriyle i\u015fbirli\u011fi yap\u0131lmal\u0131 halk\u0131 bu noktada ayd\u0131nlatacak ve uyaracak giri\u015fimlerde bulunulmal\u0131d\u0131r. Halk\u0131 yan\u0131m\u0131za ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z oranda gücümüzün ve etkinli\u011fimizin artmas\u0131 olanakl\u0131d\u0131r. Odalar\u0131m\u0131z halk\u0131 ayd\u0131nlatmaya yönelik giri\u015fimlere önderlik etmelidir. Önümüzdeki y\u0131l\u0131n seçim y\u0131l\u0131 oldu\u011funu dikkate al\u0131rsak mücadeleden kazançl\u0131 ç\u0131kma ihtimalimizin yüksek oldu\u011fu muhakkakt\u0131r. Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131za ve mesle\u011fimize sahip ç\u0131kma umuduyla…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A\u0130LE HEK\u0130ML\u0130\u011e\u0130-SA\u011eLIK-ECZACILIK 1961 y\u0131l\u0131na kadar ülkemizde I. Basamak Sa\u011fl\u0131k Hizmeti (Koruyucu Sa\u011fl\u0131k Hizmeti) Hükümet Tabipleri kanal\u0131yla sürdürülmeye çal\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Daha do\u011frusu...<\/p>\n","protected":false},"author":13,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":["post-2901","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ecz-levent-budak"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/13"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2901"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2901\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4027,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2901\/revisions\/4027"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}