http:\/\/www.radikal.com.tr\/Radikal.aspx?aType=RadikalGaleriHaber&ArticleID=1118034&CategoryID=118&HaberPage=1<\/a><\/p>\nK\u0131zlarda 8, erkeklerde 9 ya\u015f\u0131ndan \u00f6nce ba\u015flayan ergenli\u011fe erken ergenlik denildi\u011fini belirten Karag\u00fczel,\u201dErgenlik ba\u015flama ya\u015f\u0131n\u0131n erkene kaymas\u0131 ve tamamlanma s\u00fcresinin uzamas\u0131nda \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin, \u00f6zellikle endokrin bozucular\u0131n etkisine y\u00f6nelik bulgular var\u201d dedi.<\/p>\n
Endokrin bozucular\u0131n, hormonal sistemin geli\u015fimi ve fonksiyonunu de\u011fi\u015ftiren, bozan maddeler oldu\u011funu ifade eden Karag\u00fczel, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi: \u201cBu maddeler do\u011fal veya yapay olabilir. \u00d6zellikle soya gibi fito\u00f6strojen i\u00e7eren maddeler do\u011fal endokrin bozuculard\u0131r. Ba\u015fl\u0131ca yapay endokrin bozucular ise baz\u0131 hormon i\u00e7erikli ila\u00e7lar, tar\u0131m ila\u00e7lar\u0131, pestisidler (DDT), herbisidler, bitki b\u00fcy\u00fcmesini d\u00fczenleyen hormonlar, end\u00fcstriyel maddeler, deterjanlar, boyalar, baz\u0131 kozmetik \u00fcr\u00fcnler, \u0131slak mendiller, biberonlar, yard\u0131mc\u0131 tekstil maddeleri, \u00f6zellikle plastik i\u00e7eren g\u0131da ambalajlar\u0131, oyuncaklard\u0131r.\u201d<\/p>\n
\u201cEndokrin bozucular\u0131n etkileri nesiller boyu s\u00fcrebilir\u201d<\/p>\n
Karag\u00fczel, endokrin bozucular\u0131n v\u00fccutta ba\u015fta \u00fcreme sistemi olmak \u00fczere bir \u00e7ok organ \u00fczerinde olumsuz etkisi oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek \u015f\u00f6yle devam etti: \u201c\u0130nsan organizmas\u0131, \u00f6zellikle gebelik d\u00f6neminde anne karn\u0131ndaki fet\u00fcs ile ilk 1 ya\u015f ve ergenlik d\u00f6neminde endokrin bozuculara daha hassast\u0131r. Endokrin bozucular\u0131n etkileri nesiller boyu s\u00fcrebiliyor ve k\u0131z ile erkek \u00e7ocuklarda farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebiliyor. K\u0131z \u00e7ocuklar\u0131ndaki etkileri, cinsel farkl\u0131la\u015fma bozuklu\u011fu, genital anormallikler, erken meme geli\u015fimi, erken ergenlik veya ge\u00e7 ergenlik, adet gecikmesi, genital sistem kanserleri, erkek \u00e7ocuklardaki etkileri ise cinsel farkl\u0131la\u015fma bozukluklar\u0131, inmemi\u015f testis, memelerde b\u00fcy\u00fcme, erken ergenlik veya ge\u00e7 ergenlik, sperm say\u0131s\u0131nda azalma, genital sistem kanserleri \u015feklinde kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kabilir. Ayr\u0131ca, endokrin bozucular v\u00fccuttaki di\u011fer sistemleri de etkileyerek geli\u015fme bozuklu\u011fu yapabilir.\u201d<\/p>\n
\u201cPlastik ambalajlara dikkat edilmeli\u201d<\/p>\n
Prof. Dr. G\u00fclay Karag\u00fczel, plastik ambalajlardaki numaralara dikkat edilmesi gerekti\u011fini belirterek, \u201cB\u00fct\u00fcn kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z plastik e\u015fyalar\u0131n alt\u0131nda \u00fc\u00e7gen i\u015fareti var. \u00dc\u00e7genin i\u00e7erisinde de numaralar yaz\u0131l\u0131. Bu numaralar da bizim i\u00e7in yararl\u0131 m\u0131 de\u011fil mi onu g\u00f6sterir. Bu y\u00fczden bu numaralara dikkat etmemiz gerekiyor. 3, 6 ve 7 ile numaraland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f plastiklerden uzak durulmal\u0131d\u0131r. Sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk ta\u015f\u0131rlar\u201d dedi.<\/p>\n
Ergenlik bozuklu\u011fu ya\u015fanmamas\u0131 ve b\u00fcy\u00fcmenin olumsuz etkilenmemesi i\u00e7in ba\u015fta plastikler olmak \u00fczere baz\u0131 malzemelerin yap\u0131m\u0131nda kullan\u0131lan kimyasal madde olan BPA’ya da dikkat edilmesi gerekti\u011fini ifade eden Karag\u00fczel, \u015funlar\u0131 ifade etti: \u201cBPA ile astarlanm\u0131\u015f konserve i\u00e7indeki g\u0131dalar, plastik oyuncaklar, ‘BPA y\u00fczde 0’ ibaresi bulunmayan biberonlar kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. Taze yiyecekler tercih edilerek ambalajs\u0131z su ve yiyecek tercih edilmelidir. Bir \u015feyler yemeden \u00f6nce ve ambalajla temastan sonra ellerin y\u0131kanmas\u0131, plastik gere\u00e7ler yerine paslanmaz \u00e7elik \u00e7atal, ka\u015f\u0131k tercih edilmelidir. Plastik maddelere sar\u0131l\u0131 saklanan \u00fcr\u00fcnlerin mikrodalga f\u0131r\u0131nda \u0131s\u0131t\u0131lmamas\u0131, plastik \u015fi\u015felerdeki anne s\u00fct\u00fc ve mamalar\u0131n mikrodalga ile temas\u0131n\u0131n engellenmesi, seramik kaplar\u0131n tercih edilmesi gerekir.\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00c7evresel fakt\u00f6rler, hormon ve tar\u0131m i\u00e7erikli ila\u00e7lar, deterjanlar, boyalar, baz\u0131 kozmetik \u00fcr\u00fcnler, \u0131slak mendiller, biberonlar, plastik i\u00e7eren g\u0131da ambalajlar\u0131 ile...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-3029","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sagliktan-haberler"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3029"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3029\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3029"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3029"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}