\n
1970-1976 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ODT\u00dc Mimarl\u0131k Fak\u00fcltesi’nde \u00f6\u011frenci olan Aysan, Metis Yay\u0131nlar\u0131’ndan 2008’de \u00e7\u0131kan kitab\u0131 “68 Afi\u015fleri” adl\u0131 kitab\u0131nda ODT\u00dc Mimarl\u0131k Fak\u00fcltesi \u00f6\u011frencilerinin giri\u015fimiyle olu\u015fturulan ODT\u00dc Devrimci Afi\u015f At\u00f6lyesi’nin hikayesini anlatm\u0131\u015ft\u0131.
Yeni kitab\u0131 ve T\u00fct\u00fcn Deposu’ndaki sergi “68 Afi\u015fleri” kitab\u0131n\u0131n devam\u0131 ve geni\u015fletilmi\u015f hali olarak da de\u011ferlendirilebilir. T\u00fcrkiye’nin yak\u0131n tarihindeki siyasi olarak en hareketli d\u00f6nemin g\u00f6rsel maceras\u0131na tan\u0131kl\u0131k etmek i\u00e7in 8 \u015eubat’ta T\u00fct\u00fcn Deposu’nda a\u00e7\u0131lan sergisinde Y\u0131lmaz Aysan’la sergi \u00fczerine konu\u015ftuk.<\/p>\n
Sergideki t\u00fcm g\u00f6rsel malzemelerin bir araya getirilmesinin 40 y\u0131ldan fazla bir zaman ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Aysan, \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 kendi koleksiyonu, tasar\u0131mc\u0131 arkada\u015flar\u0131n\u0131n korumu\u015f olduklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli ki\u015fisel ve kurumsal ar\u015fivlerde saklanm\u0131\u015f olan malzemeleri derleyerek olu\u015fturmu\u015f.<\/p>\n
Devrim gibi yarat\u0131c\u0131 bir d\u00f6nem<\/strong><\/span><\/span><\/p>\nAysan bu \u00e7al\u0131\u015fmada yer alan derlemeye bir b\u00fct\u00fcn olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda b\u00fcy\u00fck bask\u0131 alt\u0131nda olu\u015fmas\u0131na ve iki kez darbe ile sekteye u\u011frat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, sosyal, sanatsal ve k\u00fclt\u00fcrel alanda bir patlaman\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bu yarat\u0131c\u0131 d\u00f6nemi bir “devrim” olarak niteliyor:<\/p>\n
“Burada sadece benim ar\u015fivimden i\u015fler yok. Afi\u015flerin bir k\u0131sm\u0131 ba\u015fkalar\u0131ndan, mesela Sel\u00e7uk Demirel ya da Sad\u0131k Karamustafa’n\u0131n kendi ar\u015fivlerinden benimle payla\u015ft\u0131klar\u0131 \u00f6rnekler ve Devrimci \u0130\u015f\u00e7i Sendikalar\u0131 Konfederasyonu’nun (D\u0130SK) ar\u015fivinden al\u0131nan pek \u00e7ok g\u00f6rsel malzeme var. Toplamak kolayd\u0131, fakat korumak olduk\u00e7a zor oldu. Ben de elimdekileri bir \u015fekilde korudum ama \u00e7o\u011fu insan yok etti. Burada sergilenenler ilk bak\u0131\u015fta \u00e7ok fazla g\u00f6r\u00fcnebilir fakat bu buzda\u011f\u0131n\u0131n ufak bir k\u0131sm\u0131. \u0130nsanlar bunlar\u0131 saklamaya cesaret edemediler. Asl\u0131nda bu \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda fark ettim ki orijinalleri saklam\u0131\u015f olanlar sanat\u00e7\u0131lar\u0131n yine kendileriydi.”<\/p>\n
H\u0131zl\u0131 ve gizli \u00fcretim <\/strong><\/span><\/span><\/p>\nAysan eserlerin politik yan\u0131ndan \u00e7ok sanatsal yan\u0131 \u00fczerinde durdu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor:<\/strong><\/span><\/span><\/p>\n“Burada hemen hemen kendini sol olarak g\u00f6ren b\u00fct\u00fcn kurulu\u015flardan \u00f6rnekler var. Do\u011fru ya da yanl\u0131\u015f s\u00f6yl\u00fcyorlar gibi bir ayr\u0131m yapmak bug\u00fcn i\u00e7in a\u015f\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 gereken bir durum. Ortada total olarak bir \u00e7aba var. Sadece siyaset de\u011fil ayn\u0131 zamanda tiyatro, sinema ve m\u00fczik yani sanat da var. Yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z bir b\u00fct\u00fcn olmal\u0131. Mesela a\u00e7\u0131l\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcn Ertu\u011frul K\u00fcrk\u00e7\u00fc buradayd\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 afi\u015fi g\u00f6sterdi. O Devrimci Afi\u015f At\u00f6lyesi \u00fcyesiydi bir yandan politik liderlik yap\u0131yor bir yandan da ak\u015fam gelip afi\u015f \u00fcretiyordu.”<\/p>\n
M\u00fczi\u011fin d\u00f6neme kay\u0131ts\u0131z kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Selda Ba\u011fcan, Ruhi Su, Cem Karaca, Fikret K\u0131z\u0131lok ya da A\u015f\u0131k \u0130hsani gibi sanat\u00e7\u0131lar\u0131n plak kapaklar\u0131ndan olu\u015fan b\u00f6l\u00fcm de Aysan’\u0131n o d\u00f6nemdeki \u00fcretimin total bir \u00e7aba oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n
“Hayat\u0131n her alan\u0131nda yap\u0131lan bu \u00fcretim h\u0131zl\u0131 ve gizli olmak zorundayd\u0131” diyor Aysan. Asl\u0131nda bu zorunluluk afi\u015f tasarlayanlar i\u00e7in e\u011fitimin kolayla\u015fmas\u0131n\u0131 da sa\u011flam\u0131\u015f. Gen\u00e7ler basit bir bask\u0131 y\u00f6ntemiyle ama k\u0131s\u0131tl\u0131 malzemeyle yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 geli\u015ftirmi\u015f:<\/p>\n
“Teknik kolay olunca, tek renk afi\u015f bas\u0131l\u0131yordu \u00e7\u00fcnk\u00fc ikinci renk i\u00e7in ikinci bir kal\u0131ba ihtiya\u00e7 vard\u0131. Kulland\u0131\u011f\u0131n renkler k\u0131s\u0131tl\u0131yd\u0131 fakat bu k\u0131s\u0131tlamalar insanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6r\u00fckledi ve grafik tad\u0131n\u0131 do\u011furan yine bu k\u0131s\u0131tlamalard\u0131.”<\/p>\n
Kaybedilen bir \u015feyi yeniden bulmak<\/strong><\/span><\/span><\/p>\nAysan kitab\u0131 ve sergiyi bug\u00fcn hala aram\u0131zda olan ve \u00fcrettikleriyle d\u00f6neme tan\u0131kl\u0131k eden insanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra yeni neslin g\u00f6rmesi ve hat\u0131rlamas\u0131 i\u00e7in haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor:<\/p>\n
“Bug\u00fcn durum \u00e7ok farkl\u0131, art\u0131k sosyal medya var ve kendini duyurmak i\u00e7in afi\u015fe ihtiyac\u0131n yok. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde afi\u015fler konser vs. gibi \u015feyler i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Siyasi afi\u015f g\u00f6rmek \u00e7ok zor. Siyasi afi\u015f sosyalist afi\u015f olmak zorunda da de\u011fil, bug\u00fcn m\u00fccadele \u00e7ok farkl\u0131 alanlara geni\u015fledi. Mesela cinsel ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 olan \u00f6rg\u00fctlenmeler, \u00e7evre ile ilgili \u00f6rg\u00fctlenmeler var. Daha zengin bir siyasi ortam var ama bunlar yaln\u0131zca 1 May\u0131s’ta g\u00f6r\u00fclebiliyorlar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda pek aktif de\u011filler, oysa bunu sa\u011flamak eskisi gibi zor da de\u011fil.”<\/p>\n
Kendisi de d\u00f6nemin tan\u0131\u011f\u0131 olan Aysan, kitab\u0131n\u0131n ve serginin yaratt\u0131\u011f\u0131 heyecan\u0131 s\u00f6yle de\u011ferlendiriyor:\u00a0
“Ben de onlar\u0131n i\u00e7inden biriydim, pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcp bir tak\u0131m ipu\u00e7lar\u0131ndan bu insanlara ula\u015fmak, kim olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek ve onlar\u0131n ar\u015fivlerinden baz\u0131 \u015feyler bulmak beni heyecanland\u0131r\u0131yordu. Burada g\u00f6rd\u00fcklerin 35 – 40 y\u0131ld\u0131r kimsenin g\u00f6rmedi\u011fi \u015feyler. Bir heyecan yaratacaklar\u0131n\u0131 biliyordum. A\u00e7\u0131l\u0131\u015fta burada bulunan insanlarda kaybettikleri bir \u015feyi yeniden bulmu\u015f ya da kendilerine \u00e7ok \u00f6zel bir hediye verilmi\u015f gibi bir duygu hakimdi ve bunu benimle payla\u015fmalar\u0131 mutluluk vericiydi. Yok olmu\u015f, yok edilmi\u015f bir haf\u0131zay\u0131 yeniden canland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m ve \u00f6zellikle gen\u00e7lerin bu konuda ne hissettiklerini merak ediyorum”.<\/p>\n
* Afi\u015fe \u00c7\u0131kmak \/ 1963-1980: Solun G\u00f6rsel Ser\u00fcveni” sergisi 23 Mart’a kadar Tophane’deki T\u00fct\u00fcn deposunda a\u00e7\u0131k kalacak.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u0130leti\u015fim Yay\u0131nlar\u0131 kurulu\u015funun 30. y\u0131l\u0131n\u0131 Y\u0131lmaz Aysan’\u0131n “Afi\u015fe \u00c7\u0131kmak \/1963-1980 Solun G\u00f6rsel Ser\u00fcveni” kitab\u0131 ile kutluyor. Kitap i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 ar\u015fiv...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[61],"tags":[],"class_list":["post-3124","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-kultur-sanat"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3124","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3124"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3124\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3124"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3124"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3124"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}