{"id":3203,"date":"2012-07-13T13:14:14","date_gmt":"2012-07-13T10:14:14","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ced.org.tr\/?p=3203"},"modified":"2012-07-13T13:14:14","modified_gmt":"2012-07-13T10:14:14","slug":"saglik-reformu-para-almayi-surduruyor","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ced.org.tr\/?p=3203","title":{"rendered":"sa\u011fl\u0131k reformu “para almay\u0131” s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor?"},"content":{"rendered":"

Mustafa S\u00fctla\u015f
<\/strong>Bianet.org
<\/strong>12 Temmuz 2012
<\/strong>musutlas@gmail.com<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\n

tan\u0131 ve tedavi hizmetlerine ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6denen bedeli b\u00fcy\u00fcten uygulamalar aras\u0131nda yer alan “tamamlay\u0131c\u0131 sigorta” da uygulamaya girdi.<\/span><\/h2>\n
<\/div>\n<\/div>\n
\n

istisnas\u0131z herkese, her d\u00fczeydeki tan\u0131 tedavi hizmetlerine ula\u015fmak ve yararlanmak i\u00e7in bedel \u00f6demesi zorunlulu\u011fu getirilmesinin \u00fczerinden alt\u0131 ay ge\u00e7meden, toplumda epey yanda\u015f ve kar\u015f\u0131t yaratan\u00a0“k\u00fcrtaj ve sezaryen tart\u0131\u015fmalar\u0131”<\/em> s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zden ka\u00e7(\u0131r\u0131l)an yeni bir “harcama kalemi” daha 28 haziran 2012’de yay\u0131nlanan bir\u00a0genelge<\/a> ile sessiz sedas\u0131z uygulamaya girdi.<\/p>\n

bu yeni “harcama kalemi” d\u00fcnya bankas\u0131’n\u0131n kontrol ve denetimi alt\u0131nda neredeyse d\u00fcnyan\u0131n her taraf\u0131nda uygulamaya konulan “sa\u011fl\u0131kta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm program”lar\u0131n\u0131n bilinir ve tipik say\u0131lan a\u015famalar\u0131ndan birisi olan “tamamlay\u0131c\u0131 sigorta<\/strong>” uygulamas\u0131.<\/p>\n

bu genelgeye g\u00f6re sa\u011fl\u0131k hizmet sunucusu ile ki\u015filerin prim \u00f6deyerek ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel sigorta \u015firketleri aras\u0131nda yap\u0131labilecek anla\u015fmaya g\u00f6re “tamamlay\u0131c\u0131 veya destekleyici sa\u011fl\u0131k sigortas\u0131” sgk taraf\u0131ndan finansman\u0131 sa\u011flanmayan sa\u011fl\u0131k hizmetlerine ait bedeller, hastanenin ald\u0131\u011f\u0131 ilave \u00fccretler, otelcilik hizmeti gibi hastalardan al\u0131nabilecek tutarlar, \u00a0sa\u011fl\u0131k uygulama tebli\u011fi belirtilen fiyatlar\u0131n \u00fczerinde kalan tutarlar\u0131 \u00f6deyebilecek. ba\u015fka bir deyi\u015fle insanlar bu bedelleri hizmet ald\u0131klar\u0131 s\u0131rada ceplerinden \u00f6demek yerine g\u00f6rece daha az(?) ama d\u00fczenli prim \u00f6deyerek, b\u00f6yle harcamalar g\u00fcndeme geldi\u011finde onlar\u0131 sigortaya \u00f6detebilecek.<\/p>\n

bilindi\u011fi \u00fczere y\u0131lba\u015f\u0131nda sa\u011fl\u0131k bakanl\u0131\u011f\u0131 ve sgk taraf\u0131ndan bir d\u00fczenleme yap\u0131larak, \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurulu\u015flar\u0131n\u0131n ba\u015fvuran hastalardan alabilecekleri\u00a0“ilave \u00fccretler”<\/strong> y\u00fckseltilmi\u015f ve \u00f6zel hastanelerin daha \u00e7ok kazanmas\u0131 i\u00e7in bir olanak sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

kesin ve net rakamlar “ticari s\u0131r oldu\u011fu”, dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu art\u0131\u015f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131 neler oldu bilmiyoruz. ama, bas\u0131nda \u00e7\u0131kan kimi haberlerde \u00f6zel sa\u011fl\u0131k kurumlar\u0131n\u0131n gelirlerinin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc yolunda baz\u0131 bilgiler var. anla\u015f\u0131lan o ki “herkese serbest” hale gelen \u00f6zel hastaneler art\u0131k yaln\u0131zca bu ilave \u00fccretleri \u00f6deyebilenlere “serbest” hale gelmi\u015f durumda. ba\u015fka bir deyi\u015fle e\u011fer bir azalma varsa bunun \u00f6denen paralar\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131rlar\u0131ndaki art\u0131\u015ftan kaynaklanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek.<\/p>\n

eee \u00f6zel hastane sahipleri bu kadar yat\u0131r\u0131m\u0131 bo\u015f bo\u015f oturmak i\u00e7in yapmayacaklar\u0131na g\u00f6re buna bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak gerekiyordu. bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden birisi de daha \u00f6nce d\u00fcnya bankas\u0131 taraf\u0131ndan bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm programlar\u0131 i\u00e7in \u00f6nerilmi\u015f olan ve asl\u0131nda ba\u015fka yararlar\u0131 da olan “tamamlay\u0131c\u0131 sigorta” uygulamas\u0131 oluyor.<\/p>\n

“sigorta” ne \u00a0demek?<\/strong><\/h2>\n

ne i\u00e7in olursa olsun sigorta bir risk i\u00e7in \u00f6nceden ve pe\u015fin olarak \u00f6denen bir \u00fccret, dolay\u0131s\u0131yla d\u00fczenli kaynak ve e\u011fer sigortal\u0131 i\u00e7in riske konu durum ortaya \u00e7\u0131karsa bunun bu kaynaktan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 demektir.<\/p>\n

uygulamada riskin rastlanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile risk i\u00e7in \u00f6denen prim miktar\u0131 birbiriyle do\u011fru orant\u0131l\u0131d\u0131r: yani risk g\u00f6r\u00fclme oran\u0131 ve yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fckse “az”, tersine y\u00fcksek ise “\u00e7ok” prim \u00f6denir. prim miktar\u0131 konusunda bir \u00f6nemli nokta da bu sigortay\u0131 yapt\u0131racak ki\u015filerin say\u0131s\u0131d\u0131r ku\u015fkusuz. yani \u00e7ok say\u0131da insan\u0131n sigorta primi \u00f6deyece\u011fi bir durum i\u00e7in prim miktar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olabilir.<\/p>\n

g\u00f6r\u00fclece\u011fi gibi ama\u00e7 riskle kar\u015f\u0131la\u015fmayanlar\u0131n \u00f6dedikleri kaynaklar\u0131n riskle kar\u015f\u0131la\u015fanlara aktar\u0131lmas\u0131d\u0131r. yani sigorta bir \u00e7e\u015fit “paras\u0131 olanlar\u0131n \/ \u00f6deyebilenlerin dayan\u0131\u015fmas\u0131” temelinde bir uygulamad\u0131r.<\/p>\n

ancak bu dayan\u0131\u015fma uygulamas\u0131nda birinci ko\u015ful miktar\u0131 ne olursa olsun herkesin esas olarak bir \u00f6demede bulunmas\u0131d\u0131r. \u00f6demeyenler bu dayan\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7ine giremezler ve bunun sonu\u00e7lar\u0131ndan yararlanamazlar.<\/p>\n

bu sistemde asl\u0131nda kimse kendisi i\u00e7in bir \u00f6demede bulundu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmez, ortaya \u00e7\u0131kacak riskin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc\/y\u00f6netimi i\u00e7in pay\u0131na d\u00fc\u015feni \u00f6der. \u00f6demenin yap\u0131lm\u0131\u015f olmal\u0131 mutlaka bir yararlanmay\u0131 g\u00fcndeme getirmez. ikinci \u00f6nemli nokta \u00f6denen prim miktar\u0131n\u0131n toplam\u0131, risk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lacak harcamadan daha k\u00fc\u00e7\u00fck olmal\u0131d\u0131r.\u00a0 daima risk durumunda \u00e7\u0131kacak harcama her durumda o ki\u015finin \u00f6dedi\u011fi prim toplam\u0131ndan b\u00fcy\u00fck olmal\u0131d\u0131r. yoksa bunun ad\u0131 dayan\u0131\u015fma olmaz. dolay\u0131s\u0131yla riskle kar\u015f\u0131la\u015fmayanlar kar\u015f\u0131la\u015fanlar\u0131n harcamas\u0131 i\u00e7in \u00f6derler. ba\u015fka bir deyi\u015fle herkesten al\u0131n\u0131r ama baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n

bu g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak kabul edilen bir durumdur. \u00e7\u00fcnk\u00fc toplanan kayna\u011f\u0131n herhangi birisi i\u00e7in kullan\u0131lmas\u0131, o ki\u015finin “k\u00f6t\u00fc”, “istenmeyen”,\u00a0 “olumsuz” bir durumla (\u00f6rne\u011fin hastal\u0131kla) kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.\u00a0 “hastal\u0131k” ya da “k\u00f6t\u00fc” bir durum olaca\u011f\u0131 i\u00e7in bunun kendisine kullan\u0131lmamas\u0131 kimseyi rahats\u0131z etmez. istemedi\u011fi ve kullanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 az olan bu olay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek s\u00f6z konusu primi yat\u0131r\u0131r.<\/p>\n

toplanan primlerin tamam\u0131 hi\u00e7 bir zaman harcanmaz. \u00f6denen primden sistemin organizasyonu i\u00e7in gerekli giderler de sa\u011flan\u0131r ve risk durumu ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f dolay\u0131s\u0131yla \u00f6deme yap\u0131lmam\u0131\u015fsa, sigorta \u015firketi bu durumdan “k\u00e2r” eder. o g\u00fcne kadar toplad\u0131\u011f\u0131 ve t\u00fcm\u00fcn\u00fc harcamad\u0131\u011f\u0131 paray\u0131 bir sonraki d\u00f6neme (y\u0131la) aktarmaz ya da kayna\u011f\u0131n yetmeyece\u011fi durumlar i\u00e7in ay\u0131rmaz, veya toplanan ve harcanmayan para nedeniyle sigortal\u0131l\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrenlerden o y\u0131l i\u00e7in daha az prim talebinde bulunmaz. bu y\u00fczden sigortal\u0131lar her y\u0131l durumlar\u0131 ve kullan\u0131mlar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 kimi “\u00f6zel” d\u00fczenlemelerle prim \u00f6demeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n

e\u011fer kat\u0131l\u0131m ve \u00f6denen mebla\u011f herkesin kazanaca\u011f\u0131 bir orana eri\u015fmi\u015fse bu sigorta sisteminde hi\u00e7 bir sorun \u00e7\u0131kmaz. ama kazan\u00e7 oran\u0131 ve kazanan taraflar\u0131n oran\u0131 \u00f6deyen aleyhine de\u011fi\u015firse, ba\u015fka bir deyi\u015fle harcamalar al\u0131nan primlerden daha fazla olursa, veya sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda oldu\u011fu gibi asl\u0131nda riskli durum s\u00f6z konusu de\u011filken sigortal\u0131lar “kimi promosyonlar ve zorlamalar ile riskli durumun oldu\u011fu kan\u0131s\u0131yla bir harcama yap\u0131lmas\u0131 talebinde bulunurlarsa” o zaman da sistem i\u015flemez h\u00e2le gelir.<\/p>\n

k\u0131sacas\u0131 bu s\u00fcre\u00e7te “kaybetti\u011fini” ya da “gerekti\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 almad\u0131\u011f\u0131n\u0131” d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin oran\u0131 \u00e7o\u011fal\u0131rsa sistem i\u00e7in alarm zilleri \u00e7alar ve o zaman ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcmler gerekir.<\/p>\n

bu \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden birisi primi \u00e7o\u011faltmakt\u0131r, bir di\u011feri harcamay\u0131 zorla\u015ft\u0131rmakt\u0131r veya kullan\u0131m s\u0131ras\u0131nda \u015fimdi oldu\u011fu gibi ek katk\u0131 veya kat\u0131l\u0131m paylar\u0131 veya ikincil, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl sigortalar olmas\u0131n\u0131 dayatmakt\u0131r.<\/p>\n

her durumda sigorta \u00f6deyenin kaybetti\u011fi, ama kuran, olu\u015fturan, i\u015fleten ve bunu dayatan\u0131n kazand\u0131\u011f\u0131 bir modeldir ve sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda herkesin ger\u00e7ekten kazand\u0131\u011f\u0131 bir i\u015flerlik asla s\u00f6z konusu olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn dayatmas\u0131n\u0131n nedeni?<\/strong><\/h2>\n

sa\u011fl\u0131kta d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm program\u0131 esas olarak “sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil, paran\u0131n d\u00f6nmesini\/i\u015flemesini” \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ve bu modelde de paran\u0131n d\u00f6ng\u00fcs\u00fc ve kazan\u00e7 mutlak oldu\u011fu i\u00e7in; mutlakl\u0131k bu y\u00f6nde yarat\u0131lan \u00f6nemli talepten kaynakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in; ve i\u015fin do\u011frusu \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131nda da “sosyal devletin” bu konudaki harcamas\u0131n\u0131 azaltmak, yapabiliyorsa kazanc\u0131n\u0131 art\u0131rmak oldu\u011fu i\u00e7in bu uygulamay\u0131 g\u00fcndeme getirmektedir.<\/p>\n

bu evrede yaln\u0131z ve \u00f6ncelikle “ilave \u00fccret” i\u00e7in sigorta yapt\u0131rma g\u00fcndeme getirilmi\u015ftir. \u00e7\u00fcnk\u00fc bu hen\u00fcz herkes i\u00e7in “e\u015fit”, “k\u00f6t\u00fc” ve “istenmeyen” bir durum de\u011fildir. \u015fu anda “orta ve alt gelirli sigortal\u0131 grup” bu durumdan etkilenmeyecektir. o y\u00fczden de bir tepki \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

bu yeni uygulama ayn\u0131 zamanda d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn can al\u0131c\u0131 ve \u00f6nemli noktalar\u0131ndan birisi ve program\u0131n yeni bir a\u015famas\u0131na ge\u00e7i\u015f anlam\u0131na da gelmektedir. bu sa\u011fl\u0131kta sigorta sisteminin ikinci d\u00f6nemi say\u0131lmal\u0131d\u0131r. ancak yine de bir “ge\u00e7i\u015f” a\u015famas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. \u00e7\u00fcnk\u00fc devam\u0131 gelecektir.<\/p>\n

sgk yasas\u0131nda “katk\u0131-kat\u0131l\u0131m paylar\u0131”n\u0131n \u00f6zel tamamlay\u0131c\u0131 sigorta kapsam\u0131na girmesi engellenmi\u015ftir. bu da somut bir ihtiya\u00e7t\u0131r ama, program\u0131 uygulayan iktidar bug\u00fcn bunu \u015fimdilik ertelemektedir.<\/p>\n

hemen herkesin sa\u011fl\u0131k i\u00e7in “iki sigorta yapt\u0131rmas\u0131”n\u0131n tepkilere neden olaca\u011f\u0131 belli ki onlar taraf\u0131ndan da g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. toplumun g\u00fcndemini me\u015fgul edecek yeni bir “olay”a kadar beklenece\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n

\u015fimdiki uygulamadan \u00e7\u0131kar\u0131lacak dersler ve ortaya \u00e7\u0131kacak piyasan\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc yan\u0131nda sgk’n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 a\u00e7mazlar, s\u00f6z konusu geni\u015fletmenin \u00e7ok da uzak olmayan bir gelecekte devreye girece\u011fini bize g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmas\u0131 “kapitalizmin do\u011fas\u0131”na ayk\u0131r\u0131d\u0131r. d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm program\u0131n\u0131n di\u011fer \u00f6rneklerinde de b\u00f6yle olmu\u015ftur. kapitalizmde herkes kazanmak ister, ama kazanan daima sermaye olur. sermaye kazanmayaca\u011f\u0131 bir alana yat\u0131r\u0131m yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi yeni bir uygulama da getirmez.<\/p>\n

b\u00f6ylelikle sgk’ya zorunlu sa\u011fl\u0131k primi \u00f6denmesi, \u00f6zel kurulu\u015flar\u0131n (yak\u0131nda – mutemelen y\u0131l bitmeden-hastaneler birli\u011fi uygulamas\u0131 g\u00fcndeme girdi\u011finde kamuya ait olanlar da bu stat\u00fcde olacak) ald\u0131\u011f\u0131 ek \u00fccretler i\u00e7in tamamlay\u0131c\u0131 sigorta uygulamas\u0131, kayna\u011f\u0131 olan\u0131n sa\u011fl\u0131kla ilgili sigorta harcama kalemlerini ikiye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f oldu.<\/p>\n

ba\u015f\u0131m\u0131za nelerin gelece\u011fini ve sonraki a\u015famalar\u0131 daha sonra tart\u0131\u015fmak \u00fczere \u015fimdilik ” ‘hay\u0131r’l\u0131 olsun!” diyelim. \u00f6yle olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 yak\u0131nda ya\u015fayacak ve g\u00f6rece\u011fiz. (ms\/hk)<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

http:\/\/www.bianet.org\/bianet\/siyaset\/139649-saglik-reformu-para-almayi-surduruyor<\/a><\/p>\n<\/div>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mustafa S\u00fctla\u015fBianet.org12 Temmuz 2012musutlas@gmail.com \u00a0 tan\u0131 ve tedavi hizmetlerine ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6denen bedeli b\u00fcy\u00fcten uygulamalar aras\u0131nda yer alan “tamamlay\u0131c\u0131 sigorta”...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[63],"tags":[],"class_list":["post-3203","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-basinda-saglik"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t