Piyasada çok sat\u0131lan antidepresanlar\u0131n \u015feker tabletinden farks\u0131z oldu\u011funu ortaya ç\u0131karan ara\u015ft\u0131rma, t\u0131p dünyas\u0131nda tart\u0131\u015fmaya yol açt\u0131. NTVMSNBC akademisyen ve psikiyatrlara sordu: Antidepresanlar gerçekten etkisiz mi, hastalar kime inanmal\u0131?<\/p>\n
\u0130ngiliz Hull Üniversitesi bilim adamlar\u0131, 47 klinik deneye dayand\u0131rarak yapt\u0131klar\u0131 bir ara\u015ft\u0131rmada antidepresanlar\u0131n san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya ç\u0131kard\u0131. Ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yürüten Hull Üniversitesi Psikoloji Bölümü Ö\u011fretim Üyesi Prof. Irving Kirsch, NTV’ye yapt\u0131\u011f\u0131 aç\u0131klamada, antidepresanlar üzerine yap\u0131lm\u0131\u015f ve yay\u0131nlanmam\u0131\u015f ara\u015ft\u0131rmalar nedeniyle bu ara\u015ft\u0131rmay\u0131 yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\u0130ngiliz, Amerikal\u0131 ve Kanadal\u0131 bilim adamlar\u0131ndan olu\u015fan ekip, bilim adamlar\u0131n\u0131n deneylerden sonra vard\u0131klar\u0131 sonuç \u015föyle: Antidepresanlar sadece a\u011f\u0131r depresyon vakalar\u0131nda, s\u0131n\u0131rl\u0131 oranda i\u015fe yar\u0131yor. Dünya genelinde çok sat\u0131lan baz\u0131 ilaçlar\u0131n hastalar üzerindeki etkisi, klinik deneylerde kullan\u0131lan ve hastan\u0131n kendisini iyi hissetmesini sa\u011flayan placebo, yani ‘yalanc\u0131 ilaçlar’etkisinden farkl\u0131 de\u011fil. <\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rma t\u0131p ve ilaç dünyas\u0131nda tart\u0131\u015fmalara neden olurken, Türkiye’deki otoriteler bu iddiayla kafas\u0131 kar\u0131\u015fan antidepresan kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n ilaçlar\u0131n\u0131 doktorlar\u0131na dan\u0131\u015fmadan kesmemeleri gerekti\u011fini söyledi. Üretici firmalar ise ara\u015ft\u0131rman\u0131n, \u015fu ana kadar gerçekle\u015ftirilen klinik çal\u0131\u015fmalardan elde edilen verilerin sadece küçük bir bölümünün kullan\u0131larak yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 savundu. NTVMSNBC, uzmanlara sordu.<\/p>\n
Prof. Dr. Mehmet Sungur, MÜ Psikiyatri Anabilim Dal\u0131<\/strong> Bir ilac\u0131n göründü\u011fü kadar etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 söylemek, etkisiz oldu\u011fu anlam\u0131na gelmiyor. Bu ara\u015ft\u0131rmalar bize ilaçlar\u0131n etkinlik düzeyinin zaman zaman görünen rakamlar\u0131n alt\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 gösteriyor. Bu tür haberlerin insanlar\u0131 ilaç kullanmaktan cayd\u0131ran bir \u015fey oldu\u011fu için tehlikeli sonuçlar\u0131 olabilece\u011fini dü\u015fünüyorum. Bu sadece ilaçlar için geçerli de\u011fil, ayn\u0131 \u015fey psikoterapiler için de geçerli olabilir. Mesela bir psikoterapiyle ilgili ara\u015ft\u0131rma etkili bulundu\u011fu zaman dergilerde yay\u0131nlan\u0131yor, etkili bulunmad\u0131\u011f\u0131 zaman yay\u0131nlanm\u0131yor. <\/p>\n Prof. Dr. Kemal Ar\u0131kan \u0130.Ü. Cerrahpa\u015fa T\u0131p Fak. <\/strong> Ben söz konusu ilaçlar\u0131 çok s\u0131kl\u0131kla hastalar\u0131mda kullan\u0131yorum ve hastada bu tür ilaçlar\u0131 kullanmadan önceki haliyle kulland\u0131ktan sonraki hali aras\u0131nda anlaml\u0131 derecede farkl\u0131l\u0131k görüyorum. Üç dört hafta içinde hasta dünyaya yeniden gelmi\u015f gibi oluyor. \u0130laçlar di\u011fer yöntemlerle birlikte depresyon tedavisinin önemli seçenekleridir, bunlar\u0131n i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131 \u015feklindeki aç\u0131klamalar ise baz\u0131 hastalar için sak\u0131ncal\u0131 olabilir çünkü ilaçla tedavi olan hastalar bu haberlere bakarak ilaçlar\u0131n\u0131 kesebilirler ama doktorlar\u0131na dan\u0131\u015fmadan kesmemeliler.<\/p>\n Prof. Dr. Sedat Özkan, \u0130Ü T\u0131p Fak. Psikiyatri Anabilim Dal\u0131<\/strong> Bir ilaçla ilgili olarak gereken her türlü ara\u015ft\u0131rma yap\u0131lmadan piyasaya sürülmesi mümkün de\u011fildir. Depresyon önemli bir toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunudur, hastalar\u0131m\u0131zda ilaçtan önceki ve ilaçtan sonraki durumunu gözlemledi\u011fimiz zaman kesinlikle çok önemli farkl\u0131l\u0131klar oldu\u011funu görüyoruz. Bu ilaçlarla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z düzenli ve do\u011fru tedaviler sayesinde insanlar\u0131n hayata bak\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015fiyor. Bana, ‘y\u0131llarca depresyondaym\u0131\u015f\u0131m, haberim yokmu\u015f’ diyen çok hastam oldu. Çünkü toplumda depresyon yeterince tan\u0131nm\u0131yor. Depresyon ki\u015finin sadece ruhsal de\u011fil, bedensel fonksiyonlar\u0131n\u0131n da aksamas\u0131na neden olan bir sorun. \u0130laç tedavisi gereken hastalara bunlar\u0131 vermek durumunday\u0131z, zaten verdi\u011fimiz zaman da i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 görüyoruz. <\/p>\n Burada önemli olan hangi antidepresan\u0131n hangi hastaya verildi\u011fidir, tan\u0131n\u0131n iyi konmas\u0131, ilac\u0131n iyi seçilmesi gerekir. Yani do\u011fru hastaya, do\u011fru dozda ve do\u011fru birle\u015fim çerçevesinde olmak kayd\u0131yla tedavide antidepresanlar çok önemli ilaçlard\u0131r. Ancak insanlar kendi kafalar\u0131na göre geli\u015figüzel, eczaneden aspirin al\u0131r gibi al\u0131p kullan\u0131rlarsa tabi ki hiç bir etkisi olmaz.<\/p>\n GlaxoSmithKline<\/strong> “Bu çal\u0131\u015fma, depresyon hastalar\u0131na ve ailelerine gerçek ya\u015famlar\u0131nda antidepresan tedavilerinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 pozitif faydalar\u0131 göz ard\u0131 etmektedir. Oysa bu hastalar\u0131n tedaviden elde etti\u011fi olumlu sonuçlar klinik çal\u0131\u015fmalarda da gözlemlenmektedir. Bu alandaki uzmanlar taraf\u0131ndan depresyonla ilgili klinik çal\u0131\u015fmalar\u0131n gerçekle\u015ftirilmesinin zor oldu\u011fu çok iyi bilinmektedir. Bu meta-analiz \u015fu ana kadar gerçekle\u015ftirilen klinik çal\u0131\u015fmalardan elde edilen verilerin sadece küçük bir bölümü kullan\u0131larak yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n Bilindi\u011fi gibi çal\u0131\u015fmada sözü geçen antidepresanlar, FDA (Amerika \u0130laç ve G\u0131da Dairesi), EMEA (Avrupa ruhsat otoritesi), Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve di\u011fer ülkelerin ruhsat otoriteleri taraf\u0131ndan mevcut tüm verilerin detayl\u0131 incelenmesinin ard\u0131ndan onay alm\u0131\u015f ve etkilili\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f, uzun y\u0131llard\u0131r milyonlarca hastaya fayda sa\u011flayan ilaçlard\u0131r. <\/p>\n Depresyonunuzun derecesini nas\u0131l anlars\u0131n\u0131z? “Depresyon, k\u0131saca çökünlük hali demektir. Yani hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131na, engellenmelere, kay\u0131plara kar\u015f\u0131 bir tepki ya da nedensiz, durup dururken olu\u015fan çökkün bir duygu hali, bir sendrom ve hastal\u0131kt\u0131r. <\/p>\n Depresyonunun hafif orta veya a\u011f\u0131r \u015fiddette olmas\u0131, hekimin verece\u011fi bir karard\u0131r. Hekim çe\u015fitli objektif skalalarla bunu derecelendirir ve depresyonu s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131r. Ne \u015fiddette olursa olsun depresyonda baz\u0131 belirtiler vard\u0131r. \u015eiddetini belirlemek için özel teknikler kullan\u0131l\u0131r. Depresyonun belirtilerini genel olarak, yorgunluk ve enerjide azalma, hiçbir \u015feyden zevk alamama, i\u015ftah ve uyku bozukluklar\u0131, dikkat kayb\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 duyarl\u0131l\u0131k, al\u0131nganl\u0131k, abart\u0131l\u0131 duygusall\u0131k, öfke, huzursuzluk, anksiyete, panik nöbetleri, üzüntü ve keder, güven kayb\u0131, ilgisizlik, motivasyon kayb\u0131, yaln\u0131zl\u0131k, intihar dü\u015füncesi ve cinsel istekte azalma olarak s\u0131ralamak mümkündür. <\/p>\n Toplumda depresyon çok iyi bilinmiyor ve bu gibi belirtileri olan insanlar genellikle hekime ba\u015fvurmakta gecikiyor. Birçok insan depresyonu yorgunluk gibi \u015fikayetlerle kar\u0131\u015ft\u0131rabiliyor. Önerim, bu belirtilerden biri ya da birkaç oldu\u011funda, özellikle de hayattan zevk alma duygusu ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda vakit kaybetmeden hekime ba\u015fvurulmas\u0131d\u0131r. Depresyonun hafif mi, orta m\u0131 ya da ileri derecede mi oldu\u011fu hekim taraf\u0131ndan belirlenir ve ona göre tedavi düzenlenir.”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Piyasada çok sat\u0131lan antidepresanlar\u0131n \u015feker tabletinden farks\u0131z oldu\u011funu ortaya ç\u0131karan ara\u015ft\u0131rma, t\u0131p dünyas\u0131nda tart\u0131\u015fmaya yol açt\u0131. NTVMSNBC akademisyen ve psikiyatrlara...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3369","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ced"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3369","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3369"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3369\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3369"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3369"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3369"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
GÖRÜNDÜ\u011eÜ KADAR ETK\u0130L\u0130 DE\u011e\u0130L AMA ETK\u0130S\u0130Z DE DE\u011e\u0130L<\/strong><\/font>
Bu ilaçlar\u0131n hiçbir faydas\u0131 yok diyemeyiz. Bir ilaçla ilgili bütün yay\u0131nlanan ve yay\u0131nlanmayan ara\u015ft\u0131rma sonuçlar\u0131n\u0131 bir araya getirip harmanlarsan\u0131z. Biz buna havuz analizi diyoruz, o zaman bir ilac\u0131n görüldü\u011fü kadar etkili olmad\u0131\u011f\u0131 ortaya ç\u0131kar. Ama ilaçlar\u0131n oldu\u011fundan daha etkili gözükmedi\u011fini söylemek, ilaçlar\u0131n etkisiz oldu\u011funu söylemek de\u011fildir. \u0130laçlar tabi ki etkilidir, bir sürü hastada etkilerini zaten günlük uygulamalarda görüyoruz. Depresyon ilaçlar\u0131n\u0131n etkili oldu\u011funu gösteren çok say\u0131da ara\u015ft\u0131rma da var. <\/p>\n
DOKTORA DANI\u015eMADAN \u0130LACI KESMEY\u0130N<\/strong><\/font>
Bu ilaçlar kesinlikle depresyon üzerinde etkili ilaçlard\u0131r. Ancak, ilaç kullan\u0131m\u0131nda iki önemli psikolojik faktör vard\u0131r. Kimi hastalar tedaviye direnç gösterebilir, bazen de tam tersi olabilir; tedaviye inan\u0131r ve olumlu yan\u0131t verir. Buna placebo etkisi denir. Placebo hiçbir i\u015fe yaramayan ve farmakolojik özelli\u011fi bulunmayan \u015feker tabletlerdir. Bunlar da ilginç bir \u015fekilde antidepresan etki gösterebilir ve hastalar\u0131n ortalama yüzde 20 veya 30’u üzerinde etkili olur. \u0130laca direnç gösterme, ilac\u0131n etkisini yüzde 30 azalt\u0131r, placeboda da etki yüzde 30 oran\u0131ndad\u0131r. Bazen antidepresan ilaçlar etkisizmi\u015f gibi bir görüntü ortaya ç\u0131kabilir. Burada önemli olan hangi hastaya hangi ilaç verilecek ve ne dozda verilecek, bunun tespiti önemli. Do\u011fru hastaya, do\u011fru ilaç, do\u011fru dozda verilirse etkisiz olmas\u0131 mümkün de\u011fildir, i\u015fin özü budur. Bu ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonucu do\u011fru de\u011fildir, bence burada metodolojik bir kusur var. <\/p>\n
‘\u0130\u015eE YARAMIYOR’ DEMEK SAFSATADIR<\/strong><\/font>
Çok yo\u011fun hasta gören bir hekim olarak bu ara\u015ft\u0131rma sonucunun yanl\u0131\u015f oldu\u011funu söyleyebilirim. Her gün onlarca hasta görüyorum ve onlara ilaç veriyorum, ‘antidepresanlar i\u015fe yaram\u0131yor’ demek safsatad\u0131r ve yanl\u0131\u015f bilgidir. Antidepresanlar da ayn\u0131 diyabet, hipertansiyon ve kalp ilaçlar\u0131 gibi toplum ve birey sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 aç\u0131s\u0131ndan son derece önemli ve gereklidir. Kald\u0131 ki antidepresan ilaçlar depresyona ba\u011fl\u0131 fiziksel hastal\u0131klar\u0131n tedavisinde de etkili. <\/p>\n
POZ\u0130T\u0130F FAYDALARI GÖZARDI ED\u0130L\u0130YOR<\/strong><\/font>
Çal\u0131\u015fmada sözü geçen antidepresanlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 üreten GlaxoSmithKline’\u0131n antidepresanlarla ilgili meta-analiz çal\u0131\u015fmas\u0131na ili\u015fkin aç\u0131klamas\u0131 ise \u015föyle: <\/p>\n
<\/strong>Prof. Dr. Kemal Ar\u0131kan depresyonun anlam\u0131 bilinmeden s\u0131kça kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, derecesinin ise ancak bir uzman taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labilece\u011fini söyledi. Ar\u0131kan, depresyon hakk\u0131nda herkesin bilmesi gereken bilgileri \u015föyle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n