{"id":3564,"date":"2009-03-31T07:11:01","date_gmt":"2009-03-31T04:11:01","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ced.org.tr\/?p=3564"},"modified":"2009-03-31T07:11:01","modified_gmt":"2009-03-31T04:11:01","slug":"ottur-zarari-yoktur-demeyin","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ced.org.tr\/?p=3564","title":{"rendered":"‘Ottur, zarar\u0131 yoktur’ demeyin"},"content":{"rendered":"

Bitkisel kaynakl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin yararl\u0131 oldu\u011fu biliniyor, ancak bu \u00fcr\u00fcnlerin ciddi yan etkilere neden olabilece\u011finin unutulmamas\u0131 gerekiyor.<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Bitkisel \u00fcr\u00fcnlerde zay\u0131flama ila\u00e7lar\u0131ndan, aktarlarda sat\u0131lan kar\u0131\u015f\u0131mlara ve zay\u0131flama \u00e7aylar\u0131na kadar \u00e7ok geni\u015f bir pazar\u0131n s\u00f6zkonusu oldu\u011funu s\u00f6yleyen Memorial Hastanesi \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 B\u00f6l\u00fcm Koordinat\u00f6r\u00fc <\/font>Prof. Dr. Yavuz Baykal, bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin zararlar\u0131 ve t\u00fcketirken dikkat edilmesi gereken noktalar hakk\u0131nda \u015fu bilgileri verdi:\u00a0<\/font>\u00a0<\/font> <\/p>\n

Bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin ila\u00e7lardan daha g\u00fcvenli olmad\u0131\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Hepsi olmamakla beraber bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7o\u011fu zararl\u0131 etkiler g\u00f6stermektedirler. Ticaretini yapanlar kullan\u0131c\u0131lara bu bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin \u00e7o\u011funun nat\u00fcrel olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedirler. <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

\u0130la\u00e7lardan farkl\u0131 olarak bitkisel \u00fcr\u00fcnler kullan\u0131lmadan \u00f6nce test edilmezler ve dolay\u0131s\u0131yla g\u00fcvenli olduklar\u0131 s\u00f6ylenemez. Bu \u00fcr\u00fcnlerden baz\u0131lar\u0131 toksik maddeler ve polen i\u00e7erir ki; bu durum baz\u0131 ki\u015filerde hastal\u0131klara neden olabilmektedir. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7ersinde \u00fczerindeki etikette belirtilmeyen steroid ve \u00f6strojen gibi maddeler bulunabilmektedir. Bir k\u0131sm\u0131n\u0131n i\u00e7ersinde ise arsenik, civa, kur\u015fun ve pestisid gibi zehirli maddeler bulunabilmektedir. <\/font><\/p>\n

B\u0130TK\u0130SEL \u00dcR\u00dcN KULLANIRKEN…<\/font><\/font><\/strong>\u00a0<\/font> <\/p>\n

Bir bitkisel \u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00fczerinde do\u011fal oldu\u011funu belirten bir etiketin bulunmas\u0131 onun g\u00fcvenli oldu\u011funu g\u00f6stermez. \u00d6rne\u011fin kava ve e\u015fek kula\u011f\u0131 bitkisi ciddi karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131na neden olabilmektedir. <\/font><\/p>\n

Bitkisel \u00fcr\u00fcnler bir ila\u00e7 gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek, do\u011fru kullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda veya b\u00fcy\u00fck miktarlarda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ciddi sa\u011fl\u0131k problemlerine neden olabilmektedir. <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Hamile kad\u0131nlar veya emziren anneler \u00f6zellikle dikkatli olmal\u0131d\u0131rlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fcr\u00fcnler ila\u00e7 gibi etki g\u00f6sterebilirler. <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Baz\u0131 bitkisel \u00fcr\u00fcnler ila\u00e7 gibi etki g\u00f6sterdi\u011finden, kullan\u0131lan ila\u00e7larla etkile\u015ferek, zararl\u0131 olabilmektedirler. <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Bir\u00e7ok bitkisel kaynakl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7erisindeki aktif madde bilinmemektedir. Bu \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7erisinde onlarca, y\u00fczlerce madde veya bile\u015fik bulunmaktad\u0131r. Bilim adamlar\u0131 faydal\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen \u00fcr\u00fcnler i\u00e7erisindeki bile\u015fenleri tespit etmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar sonucu bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin etiketleri \u00fczerinde belirtilen bile\u015fiklerin haricinde daha bir\u00e7ok maddeler tespit edilmi\u015ftir. <\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Baz\u0131 bitkisel \u00fcr\u00fcnlerin i\u00e7erisinde metaller, etiketsiz \u00fcr\u00fcnler, mikroorganizmalar ve di\u011fer maddeler bulunmaktad\u0131r.<\/font><\/p>\n

B\u0130TK\u0130SEL \u00dcR\u00dcNLER HASTA EDEB\u0130L\u0130R<\/font><\/font><\/strong>\u00a0<\/font> <\/p>\n

Tedavi veya destek amac\u0131yla kullan\u0131lmakta olan y\u00fczlerce bitkisel \u00fcr\u00fcn mevcuttur. Bunlar i\u00e7erisinde en \u00e7ok bilinenler; sinameki, bitkisel \u00e7aylar, papatya t\u00fcrleri, yosun haplar\u0131, kondriotin s\u00fclfat, ekinezya, efedra, garlik, ginkgo biloba, ginseng, kava, glukozamin, melatonin ve fito\u00f6strojenlerdir.<\/font><\/p>\n

S\u0131k kullan\u0131lan ila\u00e7lardan biri olan sinameki, v\u00fccuttaki suyun at\u0131lmas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 etkiler i\u00e7ermektedir. Kullan\u0131lan di\u00fcretik \u00e7aylar (zay\u0131flama ve form \u00e7aylar\u0131) ba\u011f\u0131rsaklarda bulunan \u201cmikrovillus\u201d ad\u0131 verilen t\u00fcyc\u00fcklerin k\u0131salmas\u0131na ve d\u00fczle\u015fmesine, dolay\u0131s\u0131yla kab\u0131zl\u0131\u011fa yol a\u00e7maktad\u0131r. Sinameki kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 durumlarda besin \u00f6\u011felerinin emilimlerinde s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015fanabilir. Mesela potasyum emilimi azal\u0131nca kalp kaslar\u0131na olumsuz y\u00f6nde etki eder. Sonu\u00e7, kalp hastal\u0131\u011f\u0131na kadar gidebilir.<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font>ZAYIFLATAN YOSUN HAPLARININ YAN ETK\u0130LER\u0130<\/font><\/font><\/strong>\u00a0<\/font> <\/p>\n

Bu tip haplar\u0131n i\u00e7ersinde \u201csibutramin\u201d adl\u0131 i\u015ftah azalt\u0131c\u0131 bir madde yer almaktad\u0131r. Ger\u00e7ekte insanlar yosunla de\u011fil sentetik bir madde ile zay\u0131fl\u0131yorlar ve madde kontrols\u00fcz kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok ki\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcne yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fadan toplanan mantarlar ile zehirlenen insanlara y\u00f6nelik haberler bas\u0131nda bol miktarda mevcuttur. Do\u011fadan toplanan ve demlenerek i\u00e7ilen papatyalar da kimi zaman ciddi zehirlenmelere yol a\u00e7abilmektedir. \u00c7ok \u00e7e\u015fitli papatya t\u00fcrlerinden baz\u0131lar\u0131 b\u00f6cek \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc, bir ba\u015fkas\u0131 migren, di\u011feri ise so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 tedavisi amac\u0131yla kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/font><\/p>\n

YA\u015eLILAR VE HASTALAR \u00d6ZELL\u0130KLE D\u0130KKAT ETMEL\u0130<\/font><\/font><\/strong>\u00a0<\/font> <\/p>\n

Kullan\u0131lmakta olan bu bitkisel \u00fcr\u00fcnler baz\u0131 hastal\u0131k durumlar\u0131nda g\u00fcvenli de\u011fillerdir. Bu \u00fcr\u00fcnler \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 ki\u015filerde tehlikeli olabilmektedir. Dolay\u0131s\u0131yla bitkisel kaynakl\u0131 \u00fcr\u00fcnleri a\u015fa\u011f\u0131daki sa\u011fl\u0131k problemi olanlar kullan\u0131rken \u00e7ok dikkatli olmal\u0131d\u0131rlar.<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Kanama problemi olanlar <\/font><\/p>\n

Kanserli hastalar <\/font><\/p>\n

\u015eeker hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar <\/font><\/p>\n

Prostat rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olanlar <\/font><\/p>\n

Saras\u0131 (epilepsi) olanlar <\/font><\/p>\n

G\u00f6z tansiyonu (glokom) olanlar <\/font><\/p>\n

Kalp hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar <\/font><\/p>\n

Hipertansiyonu olanlar <\/font><\/p>\n

Psikiyatrik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar <\/font><\/p>\n

Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar <\/font><\/p>\n

Karaci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar <\/font><\/p>\n

Fel\u00e7li hastalar <\/font><\/p>\n

Tiroid hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar <\/font><\/p>\n

Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi yetmezli\u011fi<\/font><\/p>\n

olanlar.<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Bitkisel \u00fcr\u00fcnleri kullanan ve cerrahi m\u00fcdahale ge\u00e7irecek olan ki\u015filer bu durumu mutlaka doktoruna belirtmelidirler. \u00c7\u00fcnk\u00fc bitkisel \u00fcr\u00fcnler kanama ve anestezide baz\u0131 sorunlara yol a\u00e7abilmektedir. Bu gibi durumlarda bitkisel \u00fcr\u00fcn\u00fcn iki hafta \u00f6nceden kesilmesi gerekmektedir. <\/font><\/p>\n

Bitkisel \u00fcr\u00fcnler \u00f6zellikle b\u00f6brek ve diyaliz hastalar\u0131nda; kan bas\u0131nc\u0131, kan \u015fekeri ve p\u0131ht\u0131la\u015fma \u00fczerine tahmin edilemeyen etkiler ve elektrolit dengesizlikleri nedeniyle zararl\u0131 olabilmektedir.<\/font><\/p>\n

BU B\u0130TK\u0130LER\u0130 BU \u0130LA\u00c7LARLA KULLANMAYIN<\/font><\/font><\/strong>\u00a0<\/font> <\/p>\n

Ekinezya; aspirin ve kortizon tipi ila\u00e7larla, <\/font><\/p>\n

Efedra; burun a\u00e7\u0131c\u0131 (dekonjestan) ila\u00e7lar, kafein, tansiyon ve kalp ila\u00e7lar\u0131 ile, <\/font><\/p>\n

Garlik; Aspirin ve romatizma ila\u00e7lar\u0131 ile, <\/font><\/p>\n

Ginkgo biloba; aspirin, romatizma ila\u00e7lar\u0131, kan suland\u0131r\u0131c\u0131 ve idrar s\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fclerle, <\/font><\/p>\n

Ginseng; aspirin-romatizma ila\u00e7lar\u0131, kalp ila\u00e7lar\u0131, \u015feker haplar\u0131, idrar s\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fclerle, <\/font><\/p>\n

Glukozamin; idrar s\u00f6kt\u00fcr\u00fcc\u00fc ve ins\u00fclinler, <\/font><\/p>\n

Kava; Parkinson ila\u00e7lar\u0131 ve kan suland\u0131r\u0131c\u0131larla, <\/font><\/p>\n

Melatonin; romatizmal ila\u00e7lar, kortizon ve beta blokerler ile, <\/font><\/p>\n

Kondriotin s\u00fclfat; aspirin ile birlikte kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/font><\/p>\n

YAN ETK\u0130LER\u0130 G\u00d6Z\u00d6N\u00dcNDE BULUNDURUN<\/font><\/font><\/strong>\u00a0<\/font> <\/p>\n

Ekinezya kullananlarda; mide rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ishal, kab\u0131zl\u0131k, allerji, <\/font><\/p>\n

Garlik kullananlarda bulant\u0131, ishal, kanama, alerji, <\/font><\/p>\n

Ginseng kullananlarda ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, uyku problemi, \u00fcrtiker, vajinal kanama, g\u00f6\u011f\u00fcslerde hassasiyet, tansiyon problemi, <\/font><\/p>\n

Ginkgo biloba kullananlarda mide rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ishal, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, kanama, epilepsi, kramplar, <\/font><\/p>\n

Glukozamin kullananlarda mide rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u015fi\u015fkinlik, gaz, ishal, <\/font><\/p>\n

Kava kullananlarda uyuklama, ka\u015f\u0131nt\u0131, karaci\u011fer rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, <\/font><\/p>\n

Melatonin alanlarda uyuklama, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, depresyon, mide rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131, <\/font><\/p>\n

Fito\u00f6strojen alanlarda meme ve rahim rahats\u0131zl\u0131klar\u0131, tiroid problemleri, <\/font><\/p>\n

Sar\u0131msak ve zencefil gibi bitkiler kandaki p\u0131ht\u0131la\u015fmay\u0131 azalt\u0131r.<\/font><\/p>\n

\u00a0<\/font> <\/p>\n

Bu nedenle cerrahi m\u00fcdahalede bulunulacak ki\u015filer ile aspirin ve a\u011fr\u0131 kesici kullananlar\u0131n bu bitkisel ila\u00e7lar\u0131 almamas\u0131 gerekir. Efedra alanlarda ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, sinirlilik, tansiyon y\u00fcksekli\u011fi, fel\u00e7 ve kalp krizi g\u00f6r\u00fclebilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r<\/font><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bitkisel kaynakl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin yararl\u0131 oldu\u011fu biliniyor, ancak bu \u00fcr\u00fcnlerin ciddi yan etkilere neden olabilece\u011finin unutulmamas\u0131 gerekiyor. \u00a0 Bitkisel \u00fcr\u00fcnlerde zay\u0131flama...<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-3564","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ced"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3564","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3564"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3564\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3564"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3564"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3564"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}