{"id":4740,"date":"2015-03-04T17:22:20","date_gmt":"2015-03-04T15:22:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ced.org.tr\/?p=4740"},"modified":"2015-03-04T17:22:20","modified_gmt":"2015-03-04T15:22:20","slug":"meksika-baskanlik-sistemi","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ced.org.tr\/?p=4740","title":{"rendered":"Meksika Ba\u015fkanl\u0131k Sistemi"},"content":{"rendered":"<div><strong>HAYR\u0130 KOZANO\u011eLU<\/strong><\/div>\n<p>RTE Meksika\u2019ya ayak basar basmaz, \u201c<em>kendini hi\u00e7 de yabanc\u0131 hissetmedi\u011fini<\/em>\u201d s\u00f6ylemi\u015fti. Ankara da ise a\u011fz\u0131ndaki baklay\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131 : \u201c<em>Meksika usul\u00fc ba\u015fkanl\u0131k modelinin<\/em>\u201d bize uygun oldu\u011funu beyan etti. Maazallah hazretin yolu Zimbabwe\u2019ye d\u00fc\u015fse, Mugabe\u2019nin yetkilerini \u00f6\u011frense hepten yand\u0131k demektir.<\/p>\n<p>Karde\u015fi 25 y\u0131ld\u0131r o topraklarda ya\u015fayan, ye\u011feni Deniz Meksika vatanda\u015f\u0131 olan biri s\u0131fat\u0131yla mevzuyu te\u011fet ge\u00e7sem ay\u0131p olurdu.<\/p>\n<p>\u00d6ncelikle RTE niye Meksika\u2019ya \u00f6zeniyor? \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm yetkiler ba\u015fkanda toplan\u0131yor. Adeta Yasama-Y\u00fcr\u00fctme-Yarg\u0131n\u0131n sinir merkezi ba\u015fkanl\u0131k saray\u0131ndan ge\u00e7iyor. Zaten bakanlar, anayasa mahkemesi ba\u015fkan\u0131, ordu komutanlar\u0131 bizzat ba\u015fkan taraf\u0131ndan atan\u0131yor.<\/p>\n<p>2012\u2019de ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturan Pena Nieto\u2019nun ad\u0131 yolsuzluk skandallar\u0131 ile an\u0131lsa da, yetkileri hukuki mekanizmalar\u0131n i\u015flemesini engelliyor. Nieto\u2019nun\u00a0 da koltu\u011funa oturur oturmaz ilk icraat\u0131, kamu fonlar\u0131yla saray\u0131n\u0131 ultra l\u00fcks bir konuma getirmek oldu. Y\u00f6ntemler de benze\u015fiyor: Zavall\u0131 ba\u015fkan\u0131n bir \u201c<em>yazl\u0131\u011f\u0131<\/em>\u201d bile olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, y\u00fckl\u00fc kamu ihaleleri ile yol, havaalan\u0131 in\u015faatlar\u0131 \u00fczerinden parsay\u0131 toplayan bir m\u00fcteahhidin 4000 d\u00f6n\u00fcml\u00fck fakirhanesinde ikamet ediyor!<\/p>\n<p>Meksika\u2019daki tart\u0131\u015fmalar da bize tan\u0131d\u0131k gelebilir. \u00dclkenin anayasas\u0131 1910 k\u00f6yl\u00fc devriminden sonra 1917\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmi\u015f. Bir taraftan yetkileri Ba\u015fkan\u2019da toplarken, \u00f6te yandan yurtta\u015flar\u0131na \u00e7al\u0131\u015fma, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, toprak sahibi olma haklar\u0131 tan\u0131yor. \u015eimdi \u201c<em>neoliberal transformasyon<\/em>\u201d kapsam\u0131nda bu haklar g\u00f6ze bat\u0131yor,\u201d<em>100 y\u0131ll\u0131k parantezi kapatmaktan<\/em>\u201d s\u00f6z ediliyor.<\/p>\n<p>Peki Meksika\u2019n\u0131n tamah edilecek bir yan\u0131 var m\u0131? Meksika, ABD\u2019ye yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131, Tanr\u0131\u2019ya uzakl\u0131\u011f\u0131 ile biliniyor. Tanr\u0131\u2019yla sorununu hep ABD\u2019ye daha da yakla\u015farak \u00e7\u00f6zmeyi denemi\u015f. Yine de do\u011fal kaynaklar\u0131n\u0131n zenginli\u011fi, co\u011frafi konumunun avantaj\u0131, Meksika\u2019y\u0131, ki\u015fi ba\u015f\u0131na geliri 10 bin dolar\u0131n \u00fczerinde, \u201c<em>orta gelirli \u00fclkeler<\/em>\u201d kategorisine ta\u015f\u0131m\u0131\u015f. T\u00fcm bunlara kar\u015f\u0131n Meksika, yurtta\u015flar\u0131n\u0131n can g\u00fcvenli\u011fini bile sa\u011flamaktan aciz konuma d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f.\u00a0 Bu nedenle ad\u0131, Somali, Haiti, Yemen, Sudan gibi en yoksullarla birlikte\u00a0 \u201c<em>\u00e7uvallayan devlet<\/em>\u201d (failed state) kapsam\u0131nda telaffuz ediliyor. \u00dclkede uyu\u015fturucu kartellerinin borusu \u00f6t\u00fcyor. Uyu\u015fturucuya kar\u015f\u0131 sava\u015f derken, 8 y\u0131lda tam 100 bin ki\u015finin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc, 20 bin ki\u015finin kayboldu\u011fu bildiriliyor. Meksika kad\u0131n cinayetlerinde de ba\u015f\u0131 \u00e7ekiyor; bu \u201c<em>ma\u00e7o<\/em>\u201d toplumunda tacize tecav\u00fcze u\u011frayan \u00f6zellikle i\u015f\u00e7i k\u0131zlar\u0131n haddi hesab\u0131 yok.<\/p>\n<p>Uruguay\u2019\u0131n harbi Ba\u015fkan\u0131 \u201c<em>Pepe<\/em>\u201d\u00a0 Mujica\u2019ya g\u00f6re, \u201c<em>Meksika\u2019da yolsuzluk ad\u0131 konmam\u0131\u015f bir sosyal gelenek haline gelmi\u015f durumda<\/em>\u201d. Yolsuzlu\u011fa bula\u015fan tipler k\u0131nanmad\u0131\u011f\u0131 gibi aksine,\u00a0 i\u015fini bilen insanlar olarak takdir g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n<p>Meksika toplumu, Eyl\u00fcl ay\u0131nda sol e\u011filimli 43 \u00f6\u011frencinin uyu\u015fturucu kartellerince infaz\u0131, \u00fcstelik de eyalet valisinin katliamda parma\u011f\u0131n\u0131n bulundu\u011funun anla\u015f\u0131lmas\u0131 \u00fczerine galeyana geldi. Halk ba\u015fkanl\u0131k sistemi dahil\u00a0 t\u00fcm d\u00fczeni sorguluyor, \u00fclkede kitlesel protestolar yayg\u0131nla\u015f\u0131yor. Polis de bizlerin a\u015fina oldu\u011fu y\u00f6ntemlere, bolca biber gaz\u0131na ve plastik mermilere ba\u015fvuruyor.<\/p>\n<p>Gelgelelim, Meksika\u2019da RTE\u2019nin hi\u00e7 de ho\u015funa gitmeyecek kurallar da var. Belki de en \u00f6nemlisi, Ba\u015fkan sadece bir kerelik se\u00e7iliyor. Se\u00e7imlerde hile yapmay\u0131 engelleyen s\u0131k\u0131 d\u00fczenlemeler mevcut. Partilere devlet yard\u0131m\u0131 e\u015fit d\u00fczeyde yap\u0131l\u0131yor ve partilerin se\u00e7im finansman\u0131n\u0131n ancak u yanda\u015flarca sa\u011flanabiliyor. Adaylar\u0131n medyaya e\u015fit eri\u015fimi konusunda da hassasiyet g\u00f6steriliyor.<\/p>\n<p>\u00d6zellikle, belki Meksika RTE\u2019ye esin kayna\u011f\u0131 olabilir. Ama Onun g\u00f6nl\u00fcnde, Bekta\u015fi\u2019nin \u201c<em>Bundan beteri olmaz<\/em>\u201d diyece\u011fi cinsten daha da berbat bir model yatt\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HAYR\u0130 KOZANO\u011eLU RTE Meksika\u2019ya ayak basar basmaz, \u201ckendini hi\u00e7 de yabanc\u0131 hissetmedi\u011fini\u201d s\u00f6ylemi\u015fti. Ankara da ise a\u011fz\u0131ndaki baklay\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131 :&#46;&#46;&#46;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-4740","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ced"],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack-related-posts":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4740","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4740"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4741,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4740\/revisions\/4741"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ced.org.tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}